Lodz'un tren garı Lodz Fabryczyna'ya ilk adım attığım anı hatırlıyorum da, sanki bir Avrupa Birliği ülkesinin en kalabalık üçüncü şehrine değil de, atamamın yapıldığı doğudaki bir kasabaya gelmiş gibiydim. Zira, belki İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en ufak bir yenileme yapılmamış, doğru dürüst bir bekleme salonu bile olmayan bir tren garıydı burası. Bu düşüncelerimin sadece tren garıyla sınırlı kalacağını umuyordum ki, dışarı çıktığımda tren garının Lodz'un genel havasını yansıttığına şahit oldum. Adeta terkedilmiş, sıvaları dökülmüş binalar, eski tramvaylar, İngilizce bilmeyen insanlar...
Lodz eski bir şehir değil. Birkaç yüzyıl öncesine kadar nüfusu 300-400 iken, bugünlerde 800 bin seviyesinde. Bunun sebebi 19. yüzyıldan itibaren özellikle tekstil sanayisinin gelişmesi. Günümüzde sayıları oldukça azalsa da, şehirde hala bazı tekstil fabrikaları var. Bu eski tekstil fabrikalarından bir tanesi olan Manufaktura, bugün yapılan restorasyon neticesinde oldukça güzel bir alışveriş merkezine dönüştürülmüş. Onlarca büyük markanın mağazalarını bulmak mümkün Manufaktura'da. Alışveriş merkezlerinden söz açmışken devam edelim. Manufaktura'nın yanı sıra şehirde Galeria ve Port Lodz isimli iki büyük alışveriş merkezi daha mevcut. Aslında yazının başındaki o Lodz'un düşündüğümden farklı olduğunu anlamam, bu üç alışveriş merkezini gördükten sonra gerçekleşti. Zira 800 bin nüfusu olan bir şehirde böylesine modern üç büyük alışveriş merkezi varken, bizim aynı nüfusa sahip bazı şehirlerimizde bir tanesi bile bulunmuyor.
Şehrin en merkezi yeri, Piotrkowska adı verilen 4-5 kilometre uzunluğundaki cadde. Bu caddenin ilk 2 kilometresi sağlı sollu yine önemli markaların mağazalarıyla, restoranlarla dolu. Zaten alışveriş merkezlerini saymazsak, kendinizi Avrupa'da hissedebileceğiniz tek yer Piotrkowska'nın bu 2 kilometrelik bölümü. Caddenin kalan kısmı ise nispeten bakımsız. Bu arada Piotrkowska caddesi boyunca en az 10-15 kebapçı olduğunu belirtmek gerek. Tavsiye edebileceklerim Stambul'un iskenderini, Ankara'nın beytisini (kebapla yapmalarını isteyin, aksi taktirde döner ile yapıyorlar), Restauracja Turecka'nın da tortillasını (bizdeki dürüm) denemeniz. Türkiye'de yapılanlara elbette benzemiyor fakat yenilebilir. Bunun yanı sıra hem Piotrkowska'da, hem de Manufaktura'da bulabileceğiniz Sphinx'te kebap menüsü de yiyebilirsiniz.
Lodz'un eğlence hayatı ise oldukça iyi. Eğlence anlayışı olarak kulüpleri tercih edenler için Bedroom en iyi seçenek. Özellikle cuma ve cumartesi günleri, Bedroom'un en yoğun olduğu günler. Bu arada Lodz'un en iyi gece kulübü olan Bedroom'da bir birayı 9 zlotiye (4,5 lira) alabileceğinizi söylersek, hem Polonya'nın genel ucuzluğunu, hem de biranın ucuzluğunu vurgulayabiliriz. Bedroom dışında Kokoo ve Lodz Kaliska, şehrin önemli kulüpleri. Canlı müzik dinleyip, bir şeyler içmek isteyenler için ise en iyi seçenek Piotrkowska'daki Lizard King adlı mekan. Adından da anlaşılabileceği gibi başta The Doors olmak üzere eski rock gruplarını dinlemek, canlı müzik eşliğinde bir şeyler içmek isteyenler için en iyi seçenek olan Lizard King'de de fiyatlar Bedroom ile aynı. Öğrencilerin sıklıkla takıldığı Biblioteka da, şehrin bilinen publarından biri. Özellikle öğrenci günü olan Çarşamba günleri, 4 zlotiye (2 lira) bira içebilirsiniz. Şehirde aynı zamanda birer tane opera salonuyla, filarmoni salonu da bulunuyor. Klasik müzik dinlemek isteyen dinleyiciler için bu seçenekler de mevcut. Müzik dışındaki eğlence imkanları için de Manufaktura, bowlingden, dağ tırmanış simulasyonuna kadar birçok çeşit farklı aktivite sunuyor ziyaretçilerine.
Şehirde ulaşım tramvay ve otobüslerle sağlanıyor. Hem tramvayda, hem otobüste geçerli haftalık kartlar, eğer ISIC kartına sahipseniz 15 zloti (7,5 lira). Aylık almak isterseniz de 44 zloti (22 lira). ISIC kartınız yoksa indirimli bilet alamıyorsunuz ve fiyatlar iki katına çıkıyor. Polonya'nın bütün şehirlerinde, şehiriçi ulaşımda ISIC kart, %50 indirim sağlıyor.
Şehrin en büyük müzesi, Lodz Şehir Müzesi olarak da bilinen Izrael Poznanski Sarayı. Manufaktura bir tekstil fabrikası iken, Manufaktura'nın sahibi olan Izrael Poznanski'nin zamanında evi olan müzede Lodz'un eski fotoğraflarını görmek ve Lodz doğumlu piyanist Artur Rubinstein'in özel eşyalarını da görmek mümkün. Manufaktura'nın sınırları içinde bulunuyor bu müze de.
Lodz, sinema dünyasında HollyLodz (okunuşu Hollyvuç şeklinde) olarak anılıyor. Bunun sebebi de Polonya'nın en önemli yönetmenleri Krzysztof Kieslowski, Roman Polanski ve Andrzej Wajda gibi isimlerin Lodz Film Okulu'ndan mezun olması. Bu film okulu, Avrupa'nın en önemli film okullarından biri olarak kabul ediliyor. Ayrıca Piotrkowska Caddesi'nin bir bölümünde Hollywood'daki şöhretler kaldırımın bir benzerine rastlamak mümkün. Bu kaldırımlarda Polonya'nın önemli yönetmenleri, oyuncuları, kompozitörleri, senaristleri ve görüntü yönetmenlerinin isimlerini yıldızlar içinde görmek mümkün.
Lodz eski bir şehir değil. Birkaç yüzyıl öncesine kadar nüfusu 300-400 iken, bugünlerde 800 bin seviyesinde. Bunun sebebi 19. yüzyıldan itibaren özellikle tekstil sanayisinin gelişmesi. Günümüzde sayıları oldukça azalsa da, şehirde hala bazı tekstil fabrikaları var. Bu eski tekstil fabrikalarından bir tanesi olan Manufaktura, bugün yapılan restorasyon neticesinde oldukça güzel bir alışveriş merkezine dönüştürülmüş. Onlarca büyük markanın mağazalarını bulmak mümkün Manufaktura'da. Alışveriş merkezlerinden söz açmışken devam edelim. Manufaktura'nın yanı sıra şehirde Galeria ve Port Lodz isimli iki büyük alışveriş merkezi daha mevcut. Aslında yazının başındaki o Lodz'un düşündüğümden farklı olduğunu anlamam, bu üç alışveriş merkezini gördükten sonra gerçekleşti. Zira 800 bin nüfusu olan bir şehirde böylesine modern üç büyük alışveriş merkezi varken, bizim aynı nüfusa sahip bazı şehirlerimizde bir tanesi bile bulunmuyor.
Şehrin en merkezi yeri, Piotrkowska adı verilen 4-5 kilometre uzunluğundaki cadde. Bu caddenin ilk 2 kilometresi sağlı sollu yine önemli markaların mağazalarıyla, restoranlarla dolu. Zaten alışveriş merkezlerini saymazsak, kendinizi Avrupa'da hissedebileceğiniz tek yer Piotrkowska'nın bu 2 kilometrelik bölümü. Caddenin kalan kısmı ise nispeten bakımsız. Bu arada Piotrkowska caddesi boyunca en az 10-15 kebapçı olduğunu belirtmek gerek. Tavsiye edebileceklerim Stambul'un iskenderini, Ankara'nın beytisini (kebapla yapmalarını isteyin, aksi taktirde döner ile yapıyorlar), Restauracja Turecka'nın da tortillasını (bizdeki dürüm) denemeniz. Türkiye'de yapılanlara elbette benzemiyor fakat yenilebilir. Bunun yanı sıra hem Piotrkowska'da, hem de Manufaktura'da bulabileceğiniz Sphinx'te kebap menüsü de yiyebilirsiniz.
Lodz'un eğlence hayatı ise oldukça iyi. Eğlence anlayışı olarak kulüpleri tercih edenler için Bedroom en iyi seçenek. Özellikle cuma ve cumartesi günleri, Bedroom'un en yoğun olduğu günler. Bu arada Lodz'un en iyi gece kulübü olan Bedroom'da bir birayı 9 zlotiye (4,5 lira) alabileceğinizi söylersek, hem Polonya'nın genel ucuzluğunu, hem de biranın ucuzluğunu vurgulayabiliriz. Bedroom dışında Kokoo ve Lodz Kaliska, şehrin önemli kulüpleri. Canlı müzik dinleyip, bir şeyler içmek isteyenler için ise en iyi seçenek Piotrkowska'daki Lizard King adlı mekan. Adından da anlaşılabileceği gibi başta The Doors olmak üzere eski rock gruplarını dinlemek, canlı müzik eşliğinde bir şeyler içmek isteyenler için en iyi seçenek olan Lizard King'de de fiyatlar Bedroom ile aynı. Öğrencilerin sıklıkla takıldığı Biblioteka da, şehrin bilinen publarından biri. Özellikle öğrenci günü olan Çarşamba günleri, 4 zlotiye (2 lira) bira içebilirsiniz. Şehirde aynı zamanda birer tane opera salonuyla, filarmoni salonu da bulunuyor. Klasik müzik dinlemek isteyen dinleyiciler için bu seçenekler de mevcut. Müzik dışındaki eğlence imkanları için de Manufaktura, bowlingden, dağ tırmanış simulasyonuna kadar birçok çeşit farklı aktivite sunuyor ziyaretçilerine.
Şehirde ulaşım tramvay ve otobüslerle sağlanıyor. Hem tramvayda, hem otobüste geçerli haftalık kartlar, eğer ISIC kartına sahipseniz 15 zloti (7,5 lira). Aylık almak isterseniz de 44 zloti (22 lira). ISIC kartınız yoksa indirimli bilet alamıyorsunuz ve fiyatlar iki katına çıkıyor. Polonya'nın bütün şehirlerinde, şehiriçi ulaşımda ISIC kart, %50 indirim sağlıyor.
Şehrin en büyük müzesi, Lodz Şehir Müzesi olarak da bilinen Izrael Poznanski Sarayı. Manufaktura bir tekstil fabrikası iken, Manufaktura'nın sahibi olan Izrael Poznanski'nin zamanında evi olan müzede Lodz'un eski fotoğraflarını görmek ve Lodz doğumlu piyanist Artur Rubinstein'in özel eşyalarını da görmek mümkün. Manufaktura'nın sınırları içinde bulunuyor bu müze de.
Lodz, sinema dünyasında HollyLodz (okunuşu Hollyvuç şeklinde) olarak anılıyor. Bunun sebebi de Polonya'nın en önemli yönetmenleri Krzysztof Kieslowski, Roman Polanski ve Andrzej Wajda gibi isimlerin Lodz Film Okulu'ndan mezun olması. Bu film okulu, Avrupa'nın en önemli film okullarından biri olarak kabul ediliyor. Ayrıca Piotrkowska Caddesi'nin bir bölümünde Hollywood'daki şöhretler kaldırımın bir benzerine rastlamak mümkün. Bu kaldırımlarda Polonya'nın önemli yönetmenleri, oyuncuları, kompozitörleri, senaristleri ve görüntü yönetmenlerinin isimlerini yıldızlar içinde görmek mümkün.